Journal of Medical Council of Iran

fa ارائه مدل خط‌مشی‌گذاری عمومی مدیریت بحران در بیماری واگیردار در بیمارستان‌های کشور (مورد مطالعه: بیماری کووید-19) Developing a Public Policy-Making Model for Crisis Management in Infectious Diseases in Iranian Hospitals (Case Study: COVID19-) سیاست گذاری سلامت مروری Review <div dir="ltr">چکیده زمینه: بیمارستان‌ها در بحران‌هایی مانند همه‌گیری کووید19- با چالش‌های جدی نظیر افزایش تقاضا، کمبود تجهیزات و غیبت کارکنان مواجه می‌شوند. با وجود اهمیت حیاتی مدیریت بحران در این مراکز، تاکنون مدلی جامع و نظام‌مند برای خط‌مشی‌گذاری عمومی در این حوزه تدوین نشده است. این پژوهش با هدف ارائه‌ی مدلی یکپارچه برای مدیریت بحران بیماری‌های واگیردار در بیمارستان‌های کشور انجام شده است. روش کار: این مطالعه از نوع کاربردی و کیفی بوده و برای شناسایی ابعاد مدل، از روش فراترکیب بر اساس الگوی هفت‌مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو و نیز تحلیل مضمون استفاده شده است. جامعه‌ی آماری پژوهش را مقالات منتشرشده در پایگاه‌ها و مجلات علمی پژوهشی معتبر داخلی و خارجی شامل Taylor & Francis Online, Elsevier, Science Direct, Sage, Springer, JSTOR, Emerald, Wiley, Scopus, ProQuest, MDPI پایگاه تخصصی نور، سیویلیکا، پایگاه جهاد دانشگاهی، پایگاه علوم انسانی، پایگاه علم نت و مگیران تشکیل می‌دادند. جستجوی نظام‌مند در بازه‌ی زمانی 1990 تا 2024 انجام گرفت. از میان 1089 مقاله‌ی یافت‌شده، پس از غربالگری با استفاده از چک‌لیست ارزیابی حیاتی گلین، 69 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. برای اعتباربخشی، از نظرات 12 خبره در حوزه‌ی مدیریت بهداشت و درمان و مدیریت بحران استفاده گردید و پایایی کدگذاری‌ها با ضریب کاپای کوهن (0/903) تأیید شد. یافته‌ها: مدل نهایی شامل پنج بُعد اصلی، چهارده مؤلفه و چهل و پنج شاخص بود. این ابعاد عبارت بودند از اقدامات و عملکرد مدیریت بیمارستان که بر شناسایی و پیش‌بینی بحران، ایمنی‌سازی، واکنش به بحران، بررسی گزارش‌ها و پیشگیری از شیوع تأکید داشت؛ توانایی مدیریت در خط‌مشی‌گذاری، برنامه‌ریزی و قانون‌گذاری که شامل برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت تا بلندمدت و به‌روزرسانی قوانین بود؛ منابع و امکانات بیمارستان که تأمین تجهیزات، ارتباطات، منابع مالی، انبارهای ذخیره‌سازی و سیستم بازرسی را در بر می‌گرفت؛ اقدامات مربوط به کارکنان که بر مشارکت، توانمندسازی و آموزش مستمر آنان تأکید داشت؛ و اقدامات مربوط به گزارش‌دهی و تبادل اطلاعات که شامل ارزیابی ایمنی، جمع‌آوری داده‌ها و اشتراک‌گذاری اطلاعات به صورت دوسویه بود. بدین ترتیب، مدل نشان می‌دهد که مدیریت مؤثر بحران نیازمند رویکردی چندبعدی و یکپارچه است که هم‌زمان به عوامل مدیریتی، ساختاری، انسانی، تجهیزاتی و ارتباطی توجه داشته باشد. نتیجه‌گیری: مدل ارائه‌شده چارچوبی جامع و عملیاتی برای مدیران بیمارستان‌ها و سیاست‌گذاران حوزه‌ی سلامت فراهم می‌آورد که با تأکید بر اقدامات پیش‌گیرانه، برنامه‌ریزی راهبردی، تأمین منابع، توانمندسازی نیروی انسانی و نظام مؤثر ارتباطی، می‌تواند تاب‌آوری بیمارستان‌ها را در همه‌گیری‌های آینده افزایش دهد. پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های آتی به اعتبارسنجی کمی مدل، اولویت‌بندی مؤلفه‌ها و بررسی نقش فناوری‌های نوین در بهبود مدیریت بحران بپردازند.</div> Abstract Background: Hospitals face serious challenges during crises like the COVID19 pandemic, including surging demand, equipment shortages, and staff absenteeism. Despite the critical importance of crisis management in these settings, no comprehensive and systematic model has yet been developed for public policymaking in this area. This study aims to provide an integrated model for crisis management in infectious diseases within Iranian hospitals. Methods: This applied qualitative research employed a metasynthesis approach based on Sandelowski and Barroso’s sevenstep framework, combined with thematic analysis. The statistical population comprised articles published in reputable domestic and international scientific databases and journals, including Taylor & Francis Online, Elsevier, Science Direct, Sage, Springer, JSTOR, Emerald, Wiley, Scopus, ProQuest, MDPI, as well as Persianlanguage databases including Noormags, Civilica, SID (Scientific Information Database), Ensani, Elmnet, and Magiran. A systematic search was conducted within the timeframe of 1990 to 2024. Out of 1,089 identified articles, 69 were selected after systematic screening using the Glyn Critical Appraisal Checklist. To validate the findings, the opinions of 12 experts in healthcare and crisis management were utilized, and intercoder reliability was confirmed using Cohen’s Kappa coefficient (0.903). Results: The final model comprises five main dimensions, fourteen components, and fortyfive indicators. These dimensions include hospital management actions and performance, emphasizing crisis identification and prediction, safety enhancement, crisis response, incident review, and outbreak prevention; management’s ability in policymaking, planning, and legislation, covering short to longterm planning and updating regulations; hospital resources and facilities, including equipment, communication, financial resources, storage depots, and inspection systems; employeerelated actions, focusing on participation, empowerment, and continuous training; and actions related to reporting and information exchange, encompassing safety assessment, data collection, and twoway information sharing. The model demonstrates that effective crisis management requires a multidimensional and integrated approach that simultaneously addresses managerial, structural, human, logistical, and communicational factors. Conclusion: The proposed model provides a comprehensive and operational framework for hospital managers and health policymakers. By emphasizing preventive measures, strategic planning, resource provision, workforce empowerment, and effective communication systems, it can enhance hospital resilience in future pandemics. Future research is recommended to quantitatively validate the model, prioritize its components, and investigate the role of emerging technologies in improving crisis management. مدل خط‌مشی‌گذاری عمومی, مدیریت بحران, بیماری واگیردار, بیمارستان‌های کشور Public policy model, crisis management, infectious disease, hospitals in the country. 26 39 http://jmciri.ir/browse.php?a_code=A-10-1920-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Madani محمدرضا معدنی madaniTahora@gmial.com 0046989080 100319475328460011138 No Department of Public Administration, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish Island, Iran گروه مدیریت دولتی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران Mohammad Reza Rabiei Mandejin محمدرضا ربیعی مندجین m.rabiee2m.rabiee2012@yahoo.com 100319475328460011139 100319475328460011139 Yes , Department of Public Administration, Faculty of Management, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran ، گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران Mohammad Varahram محمد ورهرام mo.varahram@gmail.com 100319475328460011140 100319475328460011140 No Mycobacteriology Research Center, National Research Institute of Tuberculosis and Lung Diseases, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran پژوهشی علوم زیست پزشکی، مرکز تحقیقات مایکوباکتریولوژی پژوهشکده سل و بیماری های ریوی دانشگاه علوم پژشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Parvaneh Gelard پروانه گلرد p_gelard@azad.ac.ir 100319475328460011141 100319475328460011141 No Department of Public Administration,NT.C Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران