Journal of Medical Council of Iran

fa بیماری هانتاویروسی در قرن بیست و یکم: از زئونوز منتقله از جوندگان تا نگرانی سلامت عمومی در جهان Hantavirus Disease in the 21st Century: From Rodent-Borne Zoonosis to Global Health Concern سایر موارد مروری Review چکیده زمینه: هانتاویروس‌ها از مهم‌ترین ویروس‌های زئونوتیک نوپدید هستند که در سال‌های اخیر به دلیل توانایی ایجاد بیماری‌های شدید و مرگبار، توجه گسترده‌ای را در حوزه سلامت جهانی به خود جلب کرده‌اند. این ویروس‌های RNAدار با مخزن اصلی جوندگان، به طور عمده توسط استنشاق ذرات آئروسل آلوده به انسان منتقل می‌شوند و می‌توانند دو تظاهر بالینی مهم شامل تب هموراژیک همراه با سندرم کلیوی (HFRS) و سندرم قلبی–ریوی هانتاویروس (HCPS/HPS) ایجاد کنند HFRS بیشتر در آسیا و اروپا مشاهده می‌شود و با تب، ترومبوسیتوپنی و نارسایی کلیوی همراه است، در حالی که HCPS که به طور عمده در قاره آمریکا گزارش می‌شود، با دیسترس تنفسی شدید، ادم ریوی و میزان مرگ‌ومیر بالا شناخته می‌شود. روش کار: در این مطالعه مروری، جنبه‌های مختلف هانتاویروس‌ها شامل تاریخچه، ساختار ویروس، پاتوژنز، اپیدمیولوژی جهانی و وضعیت این عفونت‌ها در خاورمیانه و ایران بررسی شد. همچنین نقش اختلال عملکرد سلول‌های اندوتلیال، افزایش نفوذپذیری عروقی و پاسخ‌های التهابی میزبان در شدت بیماری مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: روش‌های تشخیصی نظیر RT-PCR ،ELISA و فناوری‌های نوین توالی‌یابی نسل جدید (NGS) از مهم‌ترین ابزارهای تشخیص این عفونت‌ها محسوب می‌شوند. با وجود پیشرفت‌های اخیر، درمان اختصاصی و واکسن مورد تأیید جهانی برای هانتاویروس‌ها همچنان محدود بوده و درمان بیماران به طور عمده بر پایه مراقبت‌های حمایتی، مراقبت ویژه و کنترل عوارض تنفسی و کلیوی استوار است. نتیجه‌گیری: افزایش تغییرات اقلیمی، گسترش تماس انسان با مخازن حیوانی و گزارش موارد انتقال انسان به انسان در برخی سویه‌ها، نگرانی‌های جدیدی درباره احتمال بروز اپیدمی‌های گسترده ایجاد کرده است. از این رو، تقویت نظام‌های پایش، ارتقای روش‌های تشخیصی و بهره‌گیری از رویکرد «سلامت واحد» نقش مهمی در کنترل و پیشگیری از این عفونت‌های نوپدید خواهد داشت. Abstract Background: Hantaviruses are emerging zoonotic pathogens that have gained increasing global attention because of their ability to cause severe and potentially fatal human infections. These enveloped negative-sense RNA viruses are primarily maintained in rodent reservoirs and are transmitted to humans mainly through inhalation of aerosolized particles contaminated with rodent urine, saliva, or feces. Clinically, hantavirus infections are mainly associated with two major syndromes: hemorrhagic fever with renal syndrome (HFRS) and hantavirus cardiopulmonary syndrome (HCPS/HPS). HFRS, which is more common in Asia and Europe, is characterized by fever, thrombocytopenia, hemorrhagic manifestations, and acute kidney injury. In contrast, HCPS, predominantly reported in the Americas, presents with severe respiratory distress, noncardiogenic pulmonary edema, and high mortality rates. Methods: In this review, various aspects of hantaviruses were reviewed, including history, virus structure, pathogenesis, global epidemiology, and the status of these infections in the Middle East and Iran. The role of endothelial cell dysfunction, increased vascular permeability, and host inflammatory responses in disease severity was also investigated. Findings: Diagnostic methods such as ELISA, RT-PCR, and new next-generation sequencing (NGS) technologies are considered to be the most important tools for diagnosing these infections. Despite recent advances, specific treatment and a globally approved vaccine for hantaviruses are still limited, and patient treatment is mainly based on supportive care, intensive care, and control of respiratory and renal complications. Conclusion: Environmental changes, increasing human exposure to rodent reservoirs, and reports of person-to-person transmission in certain hantavirus strains have raised growing concerns about the potential future outbreaks and wider global spread. Therefore, strengthening surveillance systems, improving diagnostic capacity, and adopting a One Health approach are essential strategies for the prevention and control of hantavirus-associated diseases. بیماری‌های نوپدید, جوندگان, زئونوز, سلامت عمومی, هانتاویروس Emerging Diseases, Hantavirus, Rodent-Borne Disease, Public Health, Zoonoses 30 41 http://jmciri.ir/browse.php?a_code=A-10-1725-2&slc_lang=fa&sid=1 Arasb Dabbagh Moghaddam آراسب دباغ مقدم dr.arasb@ajaums.ac.ir 100319475328460010836 100319475328460010836 Yes Department of Public Health and Military Nutrition; Member of Infectious Diseases Research Center, Aja University of Medical Sciences. Invited Scholar of Academy of Sciences of I.R. of Iran. Tehran. Iran گروه بهداشت و تغذیه نظامی؛ عضو مرکز تحقیقات بیماری های عفونی دانشگاه علوم پزشکی آجا؛ عضو مدعو فرهنگستان علوم ج.ا. ایران، تهران. ایران. Hossein Salehi حسین صالحی salehi.vet.1990@gmail.com 100319475328460010837 100319475328460010837 No MPH, PhD, Department of Health in Disasters and Emergency, Aja University of Medical Sciences. Tehran. Iran کارشناس ارشد بهداشت عمومی؛ دکترای تخصصی سلامت در بلایا و فوریت ها؛ گروه سلامت در بلایا و فوریت ها؛ دانشگاه علوم پزشکی آجا. تهران. ایران Ghazal Golalizadeh غزال گل علیزاده qazal.golalizade@gmail.com 100319475328460010838 0009-0003-8383-8561 No Research Department, Deputy of Research and Education, Islamic Republic of Iran Medical Council واحد پژوهش، معاونت آموزشی و پژوهشی، سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران Mohammad Javad Najafi محمدجواد نجفی m.j.najafi1991@gmail.com 100319475328460010839 100319475328460010839 No Department of Health in Disasters and Emergency, Aja University of Medical Sciences. Tehran. Iran گروه سلامت در بلایا و فوریت ها؛ دانشگاه علوم پزشکی آجا. تهران. ایران Alireza Moeeni Moeeni علیرضا معینی alimoeini628@gmail.com 100319475328460010840 100319475328460010840 No Department of Health in Disasters and Emergency, Aja University of Medical Sciences. Tehran. Iran گروه سلامت در بلایا و فوریت ها؛ دانشگاه علوم پزشکی آجا. تهران. ایران