Journal of Medical Council of Iran

fa بررسی مقایسه ای میزان استرس شغلی نگهبانان ثابت و شیفتی مناطق شهرداری تهران Evaluation and Comparison of Job Stress Level among Security Workers with Fixed and Shift Work Schedules in Municipality of Tehran عمومى General پژوهشي Research زمینه: نظر به اهمیت نقش آرامش و عدم وجود تنش در محیط کار و متعاقباً افزایش بازده کاری، یافتن راهکارهایی همراه با بهترین گزینه ها برای کاهش استرس شغلی ضروری بنظر میرسد. شهرداری تهران با داشتن خیل عظیم نگهبانان و دغدغه حذف استرس شغلی و افزایش بازده کاری، بطور جدی در پی انجام مطالعات کاربردی میباشد. هدف این مطالعه بررسی و مقایسه میزان استرس شغلی در بین نگهبانان ثابت و شیفتی شهرداری های مناطق 18 و 20  تهران میباشد. روش کار: جامعه آماری این پژوهش را نگهبانان ساختمان های شهرداری شهر تهران تشکیل می دهد. از میان مناطق 22گانه شهر تهران، 160 نفر (شامل 2 گروه، 88 نفر از نگهبانان منطقه 18 و 72  نفر از نگهبانان منطقه 20) به روش تصادفی در دسترس از بین شیفت های کاری تمام وقت (24ساعت کار و24 ساعت استراحت)، شیفت روز (12 ساعت) و شیفت شب (12 ساعت) به عنوان نمونه انتخاب شدند. سپس با استفاده از پرسشنامه استرس شغلی Osipow، مقادیر استرس در خرده مقیاس‌ها و متغیرهای دموگرافیک بدست آمد. تفاوت استرس شغلی و خرده مقیاس‌های بارکاری نقش، بی کفایتی نقش، دوگانگی نقش، محدوده نقش، مسئولیت و محیط فیزیکی  نگهبانان مناطق 18 و 20 با در نظر گرفتن گروه های سنی،  میزان تحصیلات، وضعیت تاهل، سابقه شغلی، شیفت کاری و منطقه خدمت  مورد بررسی قرار گرفت. داده های تحقیق با استفاده از نرم‌فزار SPSS (نسخه17) و روش محاسباتی Manova مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: رابطه بین متغیر سن و نمرات حاصله از تست اسیپو در خرده مقیاس‌های "بارکاری نقش" و "بی کفایتی نقش" آزمودنی ها در سطح اطمینان 95 درصد معنادار بود (05/0 >P). ولی بین سایر خرده مقیاس ها تفاوت معناداری مشاهده نشد . همچنین رابطه بین میزان استرس شغلی و هیچ یک از خرده مقیاس ها با در نظر گرفتن  میزان تحصیلات، وضعیت تاهل و سابقه شغلی آزمودنی ها تفاوت معناداری نداشت. رابطه بین نمرات استرس شغلی و خرده مقیاس های "بی کفایتی نقش" و "دوگانگی نقش"  با در نظر گرفتن شیفت کاری آزمودنی ها در سطح اطمینان 95 درصد معنادار بود (05/0 >P). ولی در سایر خرده مقیاس ها تفاوت معناداری مشاهده نشد. در آخر رابطه بین نمرات استرس شغلی در خرده مقیاس‌های "محدوده نقش" و "مسئولیت" با در نظر گرفتن منطقه خدمت آزمودنی ها در سطح اطمینان 95 درصد بین نگهبانان دو منطقه معنادار بود (05/0 >P). در حالیکه در رابطه بین سایر خرده مقیاس‌ها با در نظر گرفتن همین متغیر تفاوت معناداری مشاهده نگردید. نتیجه‌گیری: در این مطالعه مشخص گردید استرس شغلی با بالا رفتن سن نگهبانان کاهش می‌یابد. همچنین شیفت کاری نقش مهمی در میزان استرس شغلی دارد، به گونه‌ای که کمترین مقدار استرس در شیفت شب و در گروه 24-24 ساعت به میزان متوسط و در نهایت در شیفت روز بیشترین میزان استرس بدست آمد. البته منطقه خدمتی نیز در میزان ایجاد استرس دخیل بوده و بنظر می‌رسد سطح استرس حداقل در دو خرده مقیاس در منطقه 18 پایین‌تر می‌باشد.  Background: Considering the important role of rest and absence of tension in working environment and consequently promotion of working efficiency, finding ways with the best choices to reduce job stress, seems necessary. Municipality of Tehran with a huge number of employees and with the aim to reduce stress and promote work efficiency is studying this matter seriously. The aim of the present study was to evaluate and compare the level of job stress among fixed and shift workers of regional municipalities 18 and 20 of Tehran city. Methods: Data population of this research included building security officers of Tehran municipality. From 22 municipality regions of Tehran, two groups (88 persons from region 18 and 72 persons from region 20) were chosen randomly for exam from full time shift ( 24 hrs work, 24 hrs rest ), day-shift and night-shift workers. Osipow’s job stress test was used to determine demographic variables. The differences of job stress and mini-factors of workload role, insufficiency role, ambiguity role, limitation of role, responsibility and physical environment of security officers considering their age groups, educational level, marital status, job background, shift work and region of duty were assessed. Data were analyzed by SPSS software and processed by a professional test, MANOVA. Results: Relation between age variable and scores obtained in Ospiow’s test in regard to workload role and insufficiency role in examiners was significant with confidence 95% (p<0.05); however significant difference was not seen with other mini-factors. Also there was no statistically difference between level of job stress and other mini-factors, considering educational grade, marital status and job background of examiners. Relation between scores in job stress and mini-factors of insufficiency role, and ambiguity role while considering work shifts in confidence 95% were statistically significant (p<0.05), however significant difference was not seen with other mini-factors. At the end, relation between scores in mini-factors of role limitation and responsibility while considering job regions in confidence 95% were statistically significant (p<0.05); however significant difference was not seen with other mini-factors and the same variable. Conclusion: This survey determined that stress decreased with increasing age. Also work shift had important role in the amount of stress. Therefore, the lowest level of stress was among night-shift workers and the highest stress level was among day-shift workers and 24-24 group was in between. Also, the municipality region of workers was related with job stress. It seems that level of stress, at least in two mini-factors, in region 18 was less than region 20.    استرس شغلی, نگهبان, شیفت کاری, پرسشنامه اسیپو Stress, Securities, Work shift, Osipow’s questionnaire 227 232 http://jmciri.ir/browse.php?a_code=A-10-1-2594&slc_lang=fa&sid=1 Amir Reza Chaichi امیررضا چایچی 10031947532846005429 10031947532846005429 Yes MPH, Urban Health Management, Scientific Member of Tehran Municipality, Tehran, Iran. MPH مدیریت سلامت شهری، دانشگاه علوم پزشکی تهران، مدیریت طرح پزشک خانواده شهرداری تهران، تهران، ایران. Shahnaz Bakand شهناز باکند 10031947532846005430 10031947532846005430 No Department of Occupational Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Rasoul Yarahmadi رسول یار احمدی 10031947532846005431 10031947532846005431 No Department of Occupational Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Abbas Mazinani عباس مزینانی 10031947532846005432 10031947532846005432 No PhD Student of Health Services Management, Tehran, Iran. دانشجوی دکترای مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، تهران، ایران.