fa کووید مستمر و پیامدهای آن بر نظام سلامت ایران: شواهد و توصیه‌های سیاستی عمومى General مروری Review <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">مقدمه</span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">: پاندمی کووید-۱۹ با ظهور پدیده کووید مستمر، پیامدهای بلندمدت و پایداری را بر نظام سلامت جهانی تحمیل کرده است. این سندرم که شامل علائم مزمن جسمی، روانی و شناختی است، به چالشی اساسی در سلامت عمومی تبدیل شده و نیازمند تحلیل اپیدمیولوژیک دقیق برای درک ابعاد واقعی آن است. هدف این مقاله، بررسی ابعاد اپیدمیولوژیک کووید مستمر، تأثیر آن بر شاخص‌های کلان سلامت مانند امید به زندگی، و ارائه توصیه‌های راهبردی برای نظام سلامت ایران است</span>.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">روش‌ها: این مقاله یک مرور روایتی است که بر پایه تحلیل و جمع‌بندی مباحث یک نشست تخصصی در زمینه اپیدمیولوژی و سیاست‌گذاری سلامت تدوین شده است. برای تکمیل تحلیل‌ها، جستجوهایی در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر انگلیسی انجام شدند. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها</span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">: مطالعات در ایران و منطقه غرب آسیا شیوع بالای کووید مستمر را تأیید می‌کنند، با گزارش‌هایی از ۳۲</span><span lang="FA" new="" roman="" style="font-family:" times="">٪</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> تا ۷۵</span><span lang="FA" new="" roman="" style="font-family:" times="">٪</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> در جمعیت‌های مختلف. عوامل خطری مانند سن بالاتر، بیماری‌های زمینه‌ای، و سابقه بستری با بروز علائم مزمن پس از کووید مرتبط هستند. تحلیل داده‌های جهانی و منطقه‌ای نشان داد که در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، امید به زندگی در بسیاری از کشورها، از جمله ایران، کاهش قابل‌توجهی داشت و بازگشت آن به سطح قبل از پاندمی کند بود. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری: </span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">کووید مستمر یک چالش سلامت عمومی پایدار است که نیازمند توجه فوری و رویکردی چندوجهی است. برای مقابله مؤثر با این سندرم در ایران، توصیه می‌شود که نظام پایش و جمع‌آوری داده‌ها تقویت شده، تعاریف و معیارهای تشخیصی استانداردسازی شوند، و سرمایه‌گذاری در پژوهش‌های بومی و خدمات توان‌بخشی چندبخشی افزایش یابد. این اقدامات می‌تواند به مدیریت بهتر این بحران خاموش و افزایش تاب‌آوری نظام سلامت کشور کمک کند. </span><span arial="" lang="AR-SA" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:13pt"><span irmitra="" regular="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:bold"><span style="font-size:11.0pt">Background: </span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-weight:normal">The COVID-19 pandemic, with the emergence of Long COVID, has imposed lasting and significant consequences on global health systems. This syndrome, characterized by chronic physical, psychological, and cognitive symptoms, has become a major public health challenge, requiring precise epidemiological analysis to understand its true dimensions. </span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:13pt"><span irmitra="" regular="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:bold"><span style="font-size:11.0pt">Results: </span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-weight:normal">Studies in Iran and the West Asian region confirm a high prevalence of Long COVID, with reports ranging from 32% to 75% across different populations. Risk factors such as older age, underlying health conditions, and a history of hospitalization are associated with the onset of chronic post-COVID symptoms. Analysis of global and regional data showed that in 2020 and 2021, life expectancy significantly decreased in many countries, including Iran, and its return to pre-pandemic levels was slow. This phenomenon is attributed to factors like the burden of disease from Long COVID and the strain on the health system to provide care for non-COVID patients.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:13pt"><span irmitra="" regular="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="font-weight:bold"><span style="font-size:11.0pt">Conclusion: </span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-weight:normal">Long COVID is a persistent public health challenge that requires urgent attention and a multifaceted approach. To effectively combat this syndrome in Iran, it is recommended that surveillance and data collection systems be strengthened, diagnostic definitions and criteria be standardized, and investment in local research and multi-disciplinary rehabilitation services be increased. These measures can help better manage this silent crisis and enhance the resilience of the country&#39;s health system</span></span><span style="font-size:11.0pt">.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; کووید-۱۹, کووید مستمر, امید به زندگی, مرگ‌ومیر اضافی, نظام سلامت, اپیدمیولوژی, ایران Long COVID and Its Consequences on Iran's Health System: Evidence and Policy Recommendations 7 15 http://jmciri.ir/browse.php?a_code=A-10-2027-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Zarezadeh Mehrabadi علی زارع زاده ali.zare1994@gmail.com 100319475328460010479 100319475328460010479 No Immunology Department, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه ایمونولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Seyed Aria Nejadghader سید آریا نژاد قادری ariang20@gmail.com 100319475328460010480 100319475328460010480 No HIV/STI Surveillance Research Center, and WHO Collaborating Center for HIV Surveillance, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran مرکز تحقیقات مراقبت ا‌چ آی‌وی و عفونت‌های آمیزشی، مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Narjes Soleimanifar نرگس سلیمانی فر n.soleimanifar20@gmail.com 100319475328460010481 100319475328460010481 No Molecular Immunology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران sara Assadiasl سارا اسدی اصل saraasadiasl@gmail.com 100319475328460010482 100319475328460010482 No Molecular Immunology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mohammadali Zolfaghari محمدعلی ذوالفقاری zolfaghari.mohammadali@yahoo.com 100319475328460010483 100319475328460010483 No Molecular Immunology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Abdolrahman Rostamian عبدالرحمان رستمیان arostamian@tums.ac.ir 100319475328460010484 100319475328460010484 No Department of Internal Medicine, School of Medicine, Imam Khomeini Hospital Complex, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran 5 Social Determinants گروه داخلی، دانشکده پزشکی، مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره)، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Alireza Esteghamati علیرضا استقامتی esteghamati@tums.ac.ir 100319475328460010485 100319475328460010485 No Department of Internal Medicine, School of Medicine, Imam Khomeini Hospital Complex, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه داخلی، دانشکده پزشکی، مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره)، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mohsmmad hossein Nickam محمدحسین نیکنام mhnicknam@sina.tums.ac.ir 100319475328460010486 100319475328460010486 Yes Molecular Immunology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Aliakbar Haghdoost علی اکبر حقدوست Ahaghdoost@kmu.ac.ir 100319475328460010487 100319475328460010487 No Social Determinants of Health Research Center, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران