fa مشکلات عضلانی- اسکلتی پس از ابتلا به کووید-19 عمومى General مروری Review <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">مقدمه</span></b><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">: </span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">کووید-۱۹ یک بیماری سیستمیک است که در برخی افراد منجر به سندرم پساکووید (لانگ کووید) می‌شود؛ عارضه‌ای مزمن با علائمی مانند خستگی، درد عضلانی، درد مفصلی و کمردرد. این علائم عضلانی-اسکلتی ناشی از مکانیسم‌های پیچیده‌ای هستند: عفونت مستقیم سلول‌های عضلانی و مفصلی از طریق گیرنده‌های </span>ACE2/TMPRSS2<span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">، فعال‌شدن پاسخ خودایمنی (با آنتی‌بادی‌های خودی علیه عضله و غضروف)، عدم تعادل لنفوسیت‌های </span>T<span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> (کاهش </span>Treg<span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> و افزایش </span>TH17<span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">)، التهاب مزمن ناشی از سایتوکین‌هایی مانند </span>IL-6<span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> و </span>TNF-&alpha;<span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">، اختلال عملکرد میتوکندری، فعالیت میکروگلیا در سیستم عصبی مرکزی و تغییرات اپی‌ژنتیکی که منجر به &laquo;واکنش ایمنی مزمن&raquo; می‌شوند. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">یافته ها:</span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> مطالعات نشان داده‌اند که علائم عضلانی-اسکلتی در بیماران لانگ کووید بسیار شایع است. در یک مطالعه ایرانی، ۹۹</span><span lang="FA" new="" roman="" style="font-family:" times="">٪</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> بیماران حداقل یک علامت عضلانی-اسکلتی داشتند و ۵۰</span><span lang="FA" new="" roman="" style="font-family:" times="">٪</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> کمردرد گزارش کردند. در مطالعات دیگر، شیوع کمردرد در بیماران پساکووید به‌طور معناداری بیشتر از جمعیت عمومی بود. کاهش فعالیت بدنی، چاقی، اختلال خواب و عوامل روانی نیز در تشدید این علائم مؤثرند. در مقابل، برنامه‌های توانبخشی شامل ورزش‌های هدایت‌شده، فیزیوتراپی تنفسی و تمرینات تقویتی، بهبود قابل‌توجهی در عملکرد قلبی-تنفسی، قدرت عضلانی و کیفیت زندگی ایجاد کرده‌اند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">نتیجه گیری: </span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">اختلالات عضلانی-اسکلتی در پساکووید ناشی از یک شبکه چندعاملی از مکانیسم‌های التهابی، ایمنی و متابولیک است. درک این مسیرها برای تشخیص دقیق و طراحی برنامه‌های توانبخشی هدفمند ضروری است. ورزش منظم، آموزش، مشاوره روان‌شناختی و مدیریت عوامل همراه (مانند چاقی و اختلال خواب) بخشی جدایی‌ناپذیر از مدیریت این بیماران هستند. شواهد نشان می‌دهد که بازتوانی طولانی‌مدت می‌تواند به کاهش علائم و بازگشت به فعالیت‌های روزمره منجر شود.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12.5pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:17pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"><b><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">Background</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">:</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:"> COVID-19 is a systemic disease that, in some individuals, leads to post-COVID syndrome (Long COVID)</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span calibri="" style="font-family:">&mdash;</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">a chronic condition characterized by symptoms such as fatigue, myalgia, arthralgia, and low back pain. These musculoskeletal manifestations arise from complex pathophysiological mechanisms, including direct infection of muscle and joint cells via ACE2/TMPRSS2 receptors, activation of autoimmune responses (targeting muscle and cartilage), T-lymphocyte dysregulation (reduced Treg and elevated TH17 cells), chronic inflammation driven by cytokines such as IL-6 and TNF-</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span calibri="" style="font-family:">&alpha;</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">, mitochondrial dysfunction, microglial activation in the central nervous system, and epigenetic modifications that collectively sustain a state of chronic immune activation.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12.5pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:17pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"><b><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">Results</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">: </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">Studies have consistently demonstrated that musculoskeletal symptoms are highly prevalent among Long COVID patients. In an Iranian study, 99% of patients reported at least one musculoskeletal symptom, and 50% experienced low back pain. Reduced physical activity, obesity, sleep disturbances, and psychological conditions</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span calibri="" style="font-family:">&mdash;</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">further exacerbate these symptoms. Conversely, structured rehabilitation programs incorporating guided exercise, respiratory physiotherapy, and strengthening exercises have led to significant improvements in cardiorespiratory function, muscle strength, and overall quality of life.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12.5pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:17pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"><b><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">Conclusion</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">: </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">Musculoskeletal disorders in post-COVID syndrome result from a multifactorial interplay of inflammatory, immunological, and metabolic pathways. Regular exercise, patient education, psychological counseling, and management of comorbid factors (such as obesity and sleep disorders) are integral components of effective patient care</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span bold="" irmitra="" style="font-family:">. </span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; پساکووید, لانگ کووید, اختلالات عضلانی-اسکلتی, کمردرد, توانبخشی, ورزش درمانی Post-COVID, musculoskeletal disorders, low back pain, rehabilitation, exercise therapy 103 111 http://jmciri.ir/browse.php?a_code=A-10-2027-8&slc_lang=fa&sid=1 Somayeh Mami سمیه مامی Somayemami@outlook.com 100319475328460010558 100319475328460010558 No Immunology Department, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه ایمونولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mohammad Hossein Pourgharib Shah محمدحسین پورغریب شاهی Safdarimehrab4@gmail.com 100319475328460010559 100319475328460010559 No Sports Medicine Research Center, Neuroscience Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات پزشکی ورزشی، پژوهشکده علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Sara Assadiasl سارا اسدی اصل saraasadiasl@gmail.com 100319475328460010560 100319475328460010560 No Molecular Immunology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mohammadali Zolfaghari محمدعلی ذوالفقاری Zolfaghari.mohammadali@yahoo.com 100319475328460010561 100319475328460010561 No Molecular Immunology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Narjes Soleimanifar نرجس سلیمانی فر nsoleimanifar20@gmail.com 100319475328460010562 100319475328460010562 No Molecular Immunology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Alireza Esteghamati علیرضا استقامتی akramjaafarian@gmail.com 100319475328460010563 100319475328460010563 No Department of Internal Medicine, School of Medicine, Imam Khomeini Hospital Complex, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه داخلی، دانشکده پزشکی، مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره)، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Abdolrahman Rostamian عبدالرحمان رستمیان Assassin_1202@live.com 100319475328460010564 100319475328460010564 No Department of Internal Medicine, School of Medicine, Imam Khomeini Hospital Complex, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه داخلی، دانشکده پزشکی، مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره)، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Ramin Kordi رامین کردی Sajjad.assassin@gmail.com 100319475328460010565 100319475328460010565 No Sports Medicine Research Center, Neuroscience Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات پزشکی ورزشی، پژوهشکده علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mohammad Hossein Nicknam محمدحسین نیکنام mhnicknam@sina.tums.ac.ir 100319475328460010566 100319475328460010566 Yes Molecular Immunology Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران