مجله علمی پژوهشی سازمان نظام پزشکی ایران
Journal of Medical Council of Iran
جلد 43 - ویژه نامه مجموعه نشست های سندرم پساکووید
جلد 43 - ویژه نامه مجموعه نشست های سندرم پساکووید صفحات 89-77 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Soleimanifar N, Shamsi A, Mami S, Zolfaghari M, Assadiasl S, Rostamian A, et al . Endocrine Dysregulation in Long-COVID Era. jmciri 2025; 43 (S1) :77-89
URL: http://jmciri.ir/article-1-3453-fa.html
URL: http://jmciri.ir/article-1-3453-fa.html
سلیمانی فر نرجس، شمسی افسانه، مامی سمیه، ذوالفقاری محمدعلی، اسدی اصل سارا، رستمیان عبدالرحمان، و همکاران.. اختلالات غدد درون ریز در دوران پساکووید از دیدگاه ایمونولوژیک. مجله علمی پژوهشی سازمان نظام پزشکی ایران. 1404; 43 (S1) :77-89
نرجس سلیمانی فر 
، افسانه شمسی ، سمیه مامی ، محمدعلی ذوالفقاری ، سارا اسدی اصل ، عبدالرحمان رستمیان ، علیرضا استقامتی ، محمدحسین نیک نام
، افسانه شمسی ، سمیه مامی ، محمدعلی ذوالفقاری ، سارا اسدی اصل ، عبدالرحمان رستمیان ، علیرضا استقامتی ، محمدحسین نیک نام
مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
چکیده: (165 مشاهده)
مقدمه: بیماری کووید-۱۹ ناشی از ویروس SARS-CoV-2 نه تنها یک عفونت حاد تنفسی است بلکه پیامدهای بلندمدت متعددی در سیستمهای مختلف بدن ایجاد میکند. یکی از دستگاههای آسیبپذیر، سیستم غدد درونریز است که به دلیل بیان بالای گیرنده ACE2 در بافتهای آن، مستعد تهاجم مستقیم ویروس و نیز اثرات غیرمستقیم ناشی از التهاب سیستمیک و آسیب عروقی است. پیامد مهم این درگیری، افزایش خطر دیابت نوپدید و تشدید دیابت قبلی است. در این مقاله مروری، دادههای مطالعات کوهورت بزرگ، مرورهای نظاممند و گزارشهای بالینی در زمینه شیوع و بروز انواع دیابت پساکووید را بررسی کرده است. همچنین مکانیسمهای مولکولی و ایمنیشناختی (از جمله طوفان سایتوکاینی، اختلال عملکرد میتوکندری، خودایمنی و استرس شبکه آندوپلاسمی) و عوامل خطر مؤثر (سن، واریانت ویروس، شدت بیماری، تکرار عفونت، داروهای کورتیکواستروئیدی، بیماریهای زمینهای و وضعیت واکسیناسیون) مورد تحلیل قرار گرفتهاند.
یافته ها: کووید-۱۹ بهطور معناداری خطر بروز دیابت نوع یک و دو را افزایش میدهد و این خطر تحت تأثیر عوامل فردی و آبشارهای مولکولی شخص محور و عوامل محیطی مرتبط متغیر است. مکانیسمهای اصلی شامل آسیب مستقیم سلولهای بتای پانکراس، کاهش ACE2 و غلبه مسیر AngII/AT1R، استرس اکسیداتیو، فعالسازی NF-κB و پاسخهای خودایمنی با الگوهای شباهت مولکولی است. مدیریت این وضعیت نیازمند غربالگری فعال (گلوکز ناشتا و HbA1c)، مداخلات سبک زندگی (رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی)، درمان دارویی هدفمند (متفورمین، SGLT2i، GLP-1 RA) و مراقبت چندرشتهای است. آموزش بیمار در شناخت علائم و پایبندی به درمان نقش کلیدی دارد.
یافته ها: کووید-۱۹ بهطور معناداری خطر بروز دیابت نوع یک و دو را افزایش میدهد و این خطر تحت تأثیر عوامل فردی و آبشارهای مولکولی شخص محور و عوامل محیطی مرتبط متغیر است. مکانیسمهای اصلی شامل آسیب مستقیم سلولهای بتای پانکراس، کاهش ACE2 و غلبه مسیر AngII/AT1R، استرس اکسیداتیو، فعالسازی NF-κB و پاسخهای خودایمنی با الگوهای شباهت مولکولی است. مدیریت این وضعیت نیازمند غربالگری فعال (گلوکز ناشتا و HbA1c)، مداخلات سبک زندگی (رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی)، درمان دارویی هدفمند (متفورمین، SGLT2i، GLP-1 RA) و مراقبت چندرشتهای است. آموزش بیمار در شناخت علائم و پایبندی به درمان نقش کلیدی دارد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |