Mami S, Pourgharib Shah M H, Assadiasl S, Zolfaghari M, Soleimanifar N, Esteghamati A, et al . Musculoskeletal complications after COVID-19. jmciri 2025; 43 (S1) :103-111
URL:
http://jmciri.ir/article-1-3454-fa.html
مامی سمیه، پورغریب شاهی محمدحسین، اسدی اصل سارا، ذوالفقاری محمدعلی، سلیمانی فر نرجس، استقامتی علیرضا، و همکاران.. مشکلات عضلانی- اسکلتی پس از ابتلا به کووید-19. مجله علمی پژوهشی سازمان نظام پزشکی ایران. 1404; 43
(S1) :103-111
URL: http://jmciri.ir/article-1-3454-fa.html
مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
چکیده: (167 مشاهده)
مقدمه: کووید-۱۹ یک بیماری سیستمیک است که در برخی افراد منجر به سندرم پساکووید (لانگ کووید) میشود؛ عارضهای مزمن با علائمی مانند خستگی، درد عضلانی، درد مفصلی و کمردرد. این علائم عضلانی-اسکلتی ناشی از مکانیسمهای پیچیدهای هستند: عفونت مستقیم سلولهای عضلانی و مفصلی از طریق گیرندههای ACE2/TMPRSS2، فعالشدن پاسخ خودایمنی (با آنتیبادیهای خودی علیه عضله و غضروف)، عدم تعادل لنفوسیتهای T (کاهش Treg و افزایش TH17)، التهاب مزمن ناشی از سایتوکینهایی مانند IL-6 و TNF-α، اختلال عملکرد میتوکندری، فعالیت میکروگلیا در سیستم عصبی مرکزی و تغییرات اپیژنتیکی که منجر به «واکنش ایمنی مزمن» میشوند.
یافته ها: مطالعات نشان دادهاند که علائم عضلانی-اسکلتی در بیماران لانگ کووید بسیار شایع است. در یک مطالعه ایرانی، ۹۹٪ بیماران حداقل یک علامت عضلانی-اسکلتی داشتند و ۵۰٪ کمردرد گزارش کردند. در مطالعات دیگر، شیوع کمردرد در بیماران پساکووید بهطور معناداری بیشتر از جمعیت عمومی بود. کاهش فعالیت بدنی، چاقی، اختلال خواب و عوامل روانی نیز در تشدید این علائم مؤثرند. در مقابل، برنامههای توانبخشی شامل ورزشهای هدایتشده، فیزیوتراپی تنفسی و تمرینات تقویتی، بهبود قابلتوجهی در عملکرد قلبی-تنفسی، قدرت عضلانی و کیفیت زندگی ایجاد کردهاند.
نتیجه گیری: اختلالات عضلانی-اسکلتی در پساکووید ناشی از یک شبکه چندعاملی از مکانیسمهای التهابی، ایمنی و متابولیک است. درک این مسیرها برای تشخیص دقیق و طراحی برنامههای توانبخشی هدفمند ضروری است. ورزش منظم، آموزش، مشاوره روانشناختی و مدیریت عوامل همراه (مانند چاقی و اختلال خواب) بخشی جداییناپذیر از مدیریت این بیماران هستند. شواهد نشان میدهد که بازتوانی طولانیمدت میتواند به کاهش علائم و بازگشت به فعالیتهای روزمره منجر شود.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
عمومى