مجله علمی پژوهشی سازمان نظام پزشکی ایران
Journal of Medical Council of Iran
دوره 44، شماره 3 - ( 1405 )
جلد 44 شماره 3 صفحات 39-26 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Madani M R, Reza Rabiei Mandejin M, Varahram M, Gelard P. Developing a Public Policy-Making Model for Crisis Management in Infectious Diseases in Iranian Hospitals (Case Study: COVID19-). jmciri 2026; 44 (3) :26-39
URL: http://jmciri.ir/article-1-3420-fa.html
URL: http://jmciri.ir/article-1-3420-fa.html
معدنی محمدرضا، ربیعی مندجین محمدرضا، ورهرام محمد، گلرد پروانه. ارائه مدل خط‌مشی‌گذاری عمومی مدیریت بحران در بیماری واگیردار در بیمارستان‌های کشور (مورد مطالعه: بیماری کووید-19). مجله علمی پژوهشی سازمان نظام پزشکی ایران. 1405; 44 (3) :26-39
، گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
چکیده: (248 مشاهده)
چکیده
زمینه: بیمارستان‌ها در بحران‌هایی مانند همه‌گیری کووید19- با چالش‌های جدی نظیر افزایش تقاضا، کمبود تجهیزات و غیبت کارکنان مواجه می‌شوند. با وجود اهمیت حیاتی مدیریت بحران در این مراکز، تاکنون مدلی جامع و نظام‌مند برای خط‌مشی‌گذاری عمومی در این حوزه تدوین نشده است. این پژوهش با هدف ارائه‌ی مدلی یکپارچه برای مدیریت بحران بیماری‌های واگیردار در بیمارستان‌های کشور انجام شده است.
روش کار: این مطالعه از نوع کاربردی و کیفی بوده و برای شناسایی ابعاد مدل، از روش فراترکیب بر اساس الگوی هفت‌مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو و نیز تحلیل مضمون استفاده شده است. جامعه‌ی آماری پژوهش را مقالات منتشرشده در پایگاه‌ها و مجلات علمی پژوهشی معتبر داخلی و خارجی شامل Taylor & Francis Online, Elsevier, Science Direct, Sage, Springer, JSTOR, Emerald, Wiley, Scopus, ProQuest, MDPI پایگاه تخصصی نور، سیویلیکا، پایگاه جهاد دانشگاهی، پایگاه علوم انسانی، پایگاه علم نت و مگیران تشکیل می‌دادند. جستجوی نظام‌مند در بازه‌ی زمانی 1990 تا 2024 انجام گرفت. از میان 1089 مقاله‌ی یافت‌شده، پس از غربالگری با استفاده از چک‌لیست ارزیابی حیاتی گلین، 69 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. برای اعتباربخشی، از نظرات 12 خبره در حوزه‌ی مدیریت بهداشت و درمان و مدیریت بحران استفاده گردید و پایایی کدگذاری‌ها با ضریب کاپای کوهن (0/903) تأیید شد.
یافته‌ها: مدل نهایی شامل پنج بُعد اصلی، چهارده مؤلفه و چهل و پنج شاخص بود. این ابعاد عبارت بودند از اقدامات و عملکرد مدیریت بیمارستان که بر شناسایی و پیش‌بینی بحران، ایمنی‌سازی، واکنش به بحران، بررسی گزارش‌ها و پیشگیری از شیوع تأکید داشت؛ توانایی مدیریت در خط‌مشی‌گذاری، برنامه‌ریزی و قانون‌گذاری که شامل برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت تا بلندمدت و به‌روزرسانی قوانین بود؛ منابع و امکانات بیمارستان که تأمین تجهیزات، ارتباطات، منابع مالی، انبارهای ذخیره‌سازی و سیستم بازرسی را در بر می‌گرفت؛ اقدامات مربوط به کارکنان که بر مشارکت، توانمندسازی و آموزش مستمر آنان تأکید داشت؛ و اقدامات مربوط به گزارش‌دهی و تبادل اطلاعات که شامل ارزیابی ایمنی، جمع‌آوری داده‌ها و اشتراک‌گذاری اطلاعات به صورت دوسویه بود. بدین ترتیب، مدل نشان می‌دهد که مدیریت مؤثر بحران نیازمند رویکردی چندبعدی و یکپارچه است که هم‌زمان به عوامل مدیریتی، ساختاری، انسانی، تجهیزاتی و ارتباطی توجه داشته باشد.
نتیجه‌گیری: مدل ارائه‌شده چارچوبی جامع و عملیاتی برای مدیران بیمارستان‌ها و سیاست‌گذاران حوزه‌ی سلامت فراهم می‌آورد که با تأکید بر اقدامات پیش‌گیرانه، برنامه‌ریزی راهبردی، تأمین منابع، توانمندسازی نیروی انسانی و نظام مؤثر ارتباطی، می‌تواند تاب‌آوری بیمارستان‌ها را در همه‌گیری‌های آینده افزایش دهد. پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های آتی به اعتبارسنجی کمی مدل، اولویت‌بندی مؤلفه‌ها و بررسی نقش فناوری‌های نوین در بهبود مدیریت بحران بپردازند.
زمینه: بیمارستان‌ها در بحران‌هایی مانند همه‌گیری کووید19- با چالش‌های جدی نظیر افزایش تقاضا، کمبود تجهیزات و غیبت کارکنان مواجه می‌شوند. با وجود اهمیت حیاتی مدیریت بحران در این مراکز، تاکنون مدلی جامع و نظام‌مند برای خط‌مشی‌گذاری عمومی در این حوزه تدوین نشده است. این پژوهش با هدف ارائه‌ی مدلی یکپارچه برای مدیریت بحران بیماری‌های واگیردار در بیمارستان‌های کشور انجام شده است.
روش کار: این مطالعه از نوع کاربردی و کیفی بوده و برای شناسایی ابعاد مدل، از روش فراترکیب بر اساس الگوی هفت‌مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو و نیز تحلیل مضمون استفاده شده است. جامعه‌ی آماری پژوهش را مقالات منتشرشده در پایگاه‌ها و مجلات علمی پژوهشی معتبر داخلی و خارجی شامل Taylor & Francis Online, Elsevier, Science Direct, Sage, Springer, JSTOR, Emerald, Wiley, Scopus, ProQuest, MDPI پایگاه تخصصی نور، سیویلیکا، پایگاه جهاد دانشگاهی، پایگاه علوم انسانی، پایگاه علم نت و مگیران تشکیل می‌دادند. جستجوی نظام‌مند در بازه‌ی زمانی 1990 تا 2024 انجام گرفت. از میان 1089 مقاله‌ی یافت‌شده، پس از غربالگری با استفاده از چک‌لیست ارزیابی حیاتی گلین، 69 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. برای اعتباربخشی، از نظرات 12 خبره در حوزه‌ی مدیریت بهداشت و درمان و مدیریت بحران استفاده گردید و پایایی کدگذاری‌ها با ضریب کاپای کوهن (0/903) تأیید شد.
یافته‌ها: مدل نهایی شامل پنج بُعد اصلی، چهارده مؤلفه و چهل و پنج شاخص بود. این ابعاد عبارت بودند از اقدامات و عملکرد مدیریت بیمارستان که بر شناسایی و پیش‌بینی بحران، ایمنی‌سازی، واکنش به بحران، بررسی گزارش‌ها و پیشگیری از شیوع تأکید داشت؛ توانایی مدیریت در خط‌مشی‌گذاری، برنامه‌ریزی و قانون‌گذاری که شامل برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت تا بلندمدت و به‌روزرسانی قوانین بود؛ منابع و امکانات بیمارستان که تأمین تجهیزات، ارتباطات، منابع مالی، انبارهای ذخیره‌سازی و سیستم بازرسی را در بر می‌گرفت؛ اقدامات مربوط به کارکنان که بر مشارکت، توانمندسازی و آموزش مستمر آنان تأکید داشت؛ و اقدامات مربوط به گزارش‌دهی و تبادل اطلاعات که شامل ارزیابی ایمنی، جمع‌آوری داده‌ها و اشتراک‌گذاری اطلاعات به صورت دوسویه بود. بدین ترتیب، مدل نشان می‌دهد که مدیریت مؤثر بحران نیازمند رویکردی چندبعدی و یکپارچه است که هم‌زمان به عوامل مدیریتی، ساختاری، انسانی، تجهیزاتی و ارتباطی توجه داشته باشد.
نتیجه‌گیری: مدل ارائه‌شده چارچوبی جامع و عملیاتی برای مدیران بیمارستان‌ها و سیاست‌گذاران حوزه‌ی سلامت فراهم می‌آورد که با تأکید بر اقدامات پیش‌گیرانه، برنامه‌ریزی راهبردی، تأمین منابع، توانمندسازی نیروی انسانی و نظام مؤثر ارتباطی، می‌تواند تاب‌آوری بیمارستان‌ها را در همه‌گیری‌های آینده افزایش دهد. پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های آتی به اعتبارسنجی کمی مدل، اولویت‌بندی مؤلفه‌ها و بررسی نقش فناوری‌های نوین در بهبود مدیریت بحران بپردازند.
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
سیاست گذاری سلامت
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |