مجله علمی پژوهشی سازمان نظام پزشکی ایران
Journal of Medical Council of Iran
دوره 44، شماره 1 - ( 1405 )
جلد 44 شماره 1 صفحات 17-6 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Fahimi H, Akbari A, Ahadi F, Teymouri M. Review of the Criminal Procedure in Medical Offenses in Iran’s Legal System Based on a Specialized Adjudication Approach. jmciri 2026; 44 (1) :6-17
URL: http://jmciri.ir/article-1-3431-fa.html
URL: http://jmciri.ir/article-1-3431-fa.html
فهیمی همایون، اکبری عباسعلی، احدی فاطمه، تیموری مهرداد. بازنگری فرآیند رسیدگی به جرایم پزشکی در نظام حقوقی ایران بر پایه دادرسی تخصص‌محور. مجله علمی پژوهشی سازمان نظام پزشکی ایران. 1405; 44 (1) :6-17
گروه حقوق، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
چکیده: (1155 مشاهده)
چکیده
فرآیند رسیدگی به جرایم پزشکی در ایران با چالش‌های مهمی مواجه است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها، نبود ساختار دادرسی تخصص‌محورمتناسب با ماهیت فنی این دسته از جرایم است. در بسیاری از موارد، قاضی یا نهاد رسیدگی‌کننده ممکن است علم تخصصی لازم برایارزیابی دقیق جرایم پزشکی را نداشته باشد و به‌ناچار بر نظر کارشناسی اتکا نماید، بی‌آن‌که سازوکار مؤثری برای ارزیابی و کنترلصحت این نظر وجود داشته باشد. هدف این مقاله، نقد ساختار موجود و ارائه چارچوبی نوین بر اساس دادرسی تخصص‌محور برایارتقای عدالت و کارآمدی در رسیدگی به جرایم پزشکی در ایران است.
این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام شده و از روش کتابخانه‌ای و بررسی اسناد حقوقی، قوانین و آیین‌نامه‌های داخلی بهره گرفتهاست. همچنین با بهره‌گیری از نمونه‌هایی از رویه قضایی و گزارش‌های نهادهای ناظر، تحلیل انتقادی از وضعیت موجود صورت گرفته و درنهایت، مدل پیشنهادی برای بازنگری فرآیند دادرسی ارائه شده است.
یافته‌ها نشان می‌دهند که ساختار کنونی دادرسی جرایم پزشکی در ایران فاقد مکانیزم‌های تخصص‌محور مؤثر است؛ تکیه مطلق بر نظریهکارشناسی بدون حضور ناظر تخصصی در ترکیب مرجع رسیدگی، نبود رویه‌های پایدار، وابستگی بیش از حد آراء به نظریه کارشناسی وفقدان آموزش تخصصی برای قضات این حوزه، از مهم‌ترین چالش‌ها به‌شمار می‌روند. این نارسایی‌ها می‌توانند به نقض حقوق پزشکمتهم، بیماران شاکی و اصول دادرسی منصفانه منجر شوند.
بازنگری فرآیند رسیدگی به جرایم پزشکی بر پایه دادرسی تخصص‌محور، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر در نظام حقوقی ایران است. این بازنگریمی‌تواند با ایجاد مراجع ویژه (ترکیبی از قاضی و پزشک متخصص)، ارتقاء سازوکارهای کارشناسی، و آموزش مستمر قضات، تضمینعدالت دادرسی و اعتماد عمومی به نظام سلامت را تقویت کند.
فرآیند رسیدگی به جرایم پزشکی در ایران با چالش‌های مهمی مواجه است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها، نبود ساختار دادرسی تخصص‌محورمتناسب با ماهیت فنی این دسته از جرایم است. در بسیاری از موارد، قاضی یا نهاد رسیدگی‌کننده ممکن است علم تخصصی لازم برایارزیابی دقیق جرایم پزشکی را نداشته باشد و به‌ناچار بر نظر کارشناسی اتکا نماید، بی‌آن‌که سازوکار مؤثری برای ارزیابی و کنترلصحت این نظر وجود داشته باشد. هدف این مقاله، نقد ساختار موجود و ارائه چارچوبی نوین بر اساس دادرسی تخصص‌محور برایارتقای عدالت و کارآمدی در رسیدگی به جرایم پزشکی در ایران است.
این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام شده و از روش کتابخانه‌ای و بررسی اسناد حقوقی، قوانین و آیین‌نامه‌های داخلی بهره گرفتهاست. همچنین با بهره‌گیری از نمونه‌هایی از رویه قضایی و گزارش‌های نهادهای ناظر، تحلیل انتقادی از وضعیت موجود صورت گرفته و درنهایت، مدل پیشنهادی برای بازنگری فرآیند دادرسی ارائه شده است.
یافته‌ها نشان می‌دهند که ساختار کنونی دادرسی جرایم پزشکی در ایران فاقد مکانیزم‌های تخصص‌محور مؤثر است؛ تکیه مطلق بر نظریهکارشناسی بدون حضور ناظر تخصصی در ترکیب مرجع رسیدگی، نبود رویه‌های پایدار، وابستگی بیش از حد آراء به نظریه کارشناسی وفقدان آموزش تخصصی برای قضات این حوزه، از مهم‌ترین چالش‌ها به‌شمار می‌روند. این نارسایی‌ها می‌توانند به نقض حقوق پزشکمتهم، بیماران شاکی و اصول دادرسی منصفانه منجر شوند.
بازنگری فرآیند رسیدگی به جرایم پزشکی بر پایه دادرسی تخصص‌محور، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر در نظام حقوقی ایران است. این بازنگریمی‌تواند با ایجاد مراجع ویژه (ترکیبی از قاضی و پزشک متخصص)، ارتقاء سازوکارهای کارشناسی، و آموزش مستمر قضات، تضمینعدالت دادرسی و اعتماد عمومی به نظام سلامت را تقویت کند.
واژه‌های کلیدی: جرایم پزشکی، دادرسی تخصص‌محور، نظام حقوقی ایران، کارشناسی پزشکی، حقوق متهم، عدالت قضایی، پزشکی قانونی.
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
حقوق پزشکی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |