مجله علمی پژوهشی سازمان نظام پزشکی ایران
Journal of Medical Council of Iran
جلد 43 - ویژه نامه مجموعه نشست های سندرم پساکووید
جلد 43 - ویژه نامه مجموعه نشست های سندرم پساکووید صفحات 51-37 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Zolfaghari M, Toogeh G, Ahmadi M, Mehrab Safdari S M, Soleimanifar N, Assadiasl S, et al . Hematological complications of post-acute COVID-19 syndrome (PASC). jmciri 2025; 43 (S1) :37-51
URL: http://jmciri.ir/article-1-3450-fa.html
URL: http://jmciri.ir/article-1-3450-fa.html
ذوالفقاری محمد علی، توگه غلامرضا، احمدی مریم، صفدری محراب، سلیمانی فر نرگس، اسدی اصل سارا، و همکاران. و همکاران.. عوارض هماتولوژیک و ترومبوتیک سندرم پساکووید-۱۹ (COVID-19). مجله علمی پژوهشی سازمان نظام پزشکی ایران. 1404; 43 (S1) :37-51
محمد علی ذوالفقاری 
، غلامرضا توگه ، مریم احمدی ، محراب صفدری ، نرگس سلیمانی فر ، سارا اسدی اصل ، علیرضا استقامتی ، عبدالرحمان رستمیان ، بهزاد پوپک ، محمدحسین نیک نام
، غلامرضا توگه ، مریم احمدی ، محراب صفدری ، نرگس سلیمانی فر ، سارا اسدی اصل ، علیرضا استقامتی ، عبدالرحمان رستمیان ، بهزاد پوپک ، محمدحسین نیک نام
مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
چکیده: (194 مشاهده)
مقدمه: سندرم پسا-حاد کووید-۱۹ (PASC) یا لانگ کووید، با عوارض مزمن و چندسیستمی، یک چالش بزرگ برای نظامهای سلامت جهانی است. اختلالات هماتولوژیک و ترومبوتیک، یکی از ابعاد کلیدی و پیچیده این سندرم است که با پاتوفیزیولوژی « thromboinflammation » مزمن مشخص میشود. ظهور سندرم نادر اما مرگبار ترومبوتیک ترومبوسیتوپنی ایمنی ناشی از واکسن (VITT) بر این پیچیدگی افزوده است.
یافتهها: : پاتوفیزیولوژی اختلالات انعقادی در PASC ریشه در یک چرخه معیوب از آسیب پایدار اندوتلیال، دیسرگولاسیون ایمنی (شامل NETosis)، التهاب مزمن سطح پایین و تشکیل میکروترومبوزهای مقاوم به فیبرینولیز دارد. این فرآیند، توجیهکننده علائم شایعی چون خستگی، تنگی نفس و مه مغزی است. در مقابل، VITT یک اورژانس ایمونولوژیک حاد است که نیازمند تشخیص و درمان فوری و کاملاً متفاوت (پرهیز از هپارین و تجویز IVIG ) است. علیرغم شواهد پاتوفیزیولوژیک قوی، کارآزماییهای بالینی از تجویز روتین داروهای ضد انعقاد برای پیشگیری در بیماران سرپایی PASC حمایت نمیکنند، که این امر یک شکاف شواهد کلیدی را برجسته میسازد.
نتیجهگیری: الگوریتم پیشنهادی بر اساس طبقهبندی خطر (Risk Stratification) با استفاده از نشانگرهای در دسترس مانند D-dimer ونسبت نوتروفیل به لنفوسیت (NLR) طراحی شده است. این رویکرد، درمان تهاجمی را برای بیماران با ترومبوز اثباتشده توصیه میکند، اما برای اکثریت بیماران PASC، یک استراتژی محافظهکارانه مبتنی بر پایش و مدیریت عوامل خطر را پیشنهاد میدهد تا از خطرات درمان غیرضروری جلوگیری گردد. اعتبارسنجی این الگوریتم نیازمند مطالعات آیندهنگر در جمعیت بیماران ایرانی است.
یافتهها: : پاتوفیزیولوژی اختلالات انعقادی در PASC ریشه در یک چرخه معیوب از آسیب پایدار اندوتلیال، دیسرگولاسیون ایمنی (شامل NETosis)، التهاب مزمن سطح پایین و تشکیل میکروترومبوزهای مقاوم به فیبرینولیز دارد. این فرآیند، توجیهکننده علائم شایعی چون خستگی، تنگی نفس و مه مغزی است. در مقابل، VITT یک اورژانس ایمونولوژیک حاد است که نیازمند تشخیص و درمان فوری و کاملاً متفاوت (پرهیز از هپارین و تجویز IVIG ) است. علیرغم شواهد پاتوفیزیولوژیک قوی، کارآزماییهای بالینی از تجویز روتین داروهای ضد انعقاد برای پیشگیری در بیماران سرپایی PASC حمایت نمیکنند، که این امر یک شکاف شواهد کلیدی را برجسته میسازد.
نتیجهگیری: الگوریتم پیشنهادی بر اساس طبقهبندی خطر (Risk Stratification) با استفاده از نشانگرهای در دسترس مانند D-dimer ونسبت نوتروفیل به لنفوسیت (NLR) طراحی شده است. این رویکرد، درمان تهاجمی را برای بیماران با ترومبوز اثباتشده توصیه میکند، اما برای اکثریت بیماران PASC، یک استراتژی محافظهکارانه مبتنی بر پایش و مدیریت عوامل خطر را پیشنهاد میدهد تا از خطرات درمان غیرضروری جلوگیری گردد. اعتبارسنجی این الگوریتم نیازمند مطالعات آیندهنگر در جمعیت بیماران ایرانی است.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |